Île-de-France
Parijs kent iedereen — maar de Île-de-France heeft koninklijke tuinen waar geen toeristenbus rijdt, middeleeuwse steden in de bossen en riviervalleien waar de Impressionisten hun doeken vulden met licht dat er nog altijd hetzelfde uitziet.
Voorbij de Eiffeltoren —
het onbekende Île-de-France
Parijs heeft alles — maar Parijs heeft ook acht miljoen mensen per jaar in de Louvre, anderhalf miljoen bezoekers per maand bij de Eiffeltoren en rijen voor elk museum die men liever vermijdt. De Île-de-France begint precies op het moment dat men de métro verlaat en de RER neemt — en eindigt in kastelen, bossen en riviertuinen die de wereld minder kent dan ze verdienen.
De regio rondom Parijs beslaat een cirkel van zo’n 100 kilometer diameter — van Versailles in het westen tot Provins in het oosten, van Chantilly in het noorden tot Fontainebleau in het zuiden. In die cirkel liggen koninklijke domeinen zo groot als kleine steden, middeleeuwse marktsteden die de tijd lijken te hebben stilgezet en de riviervalleien van de Oise en de Epte waar Claude Monet en Camille Pissarro hun doeken hebben gevuld.
“Men heeft geen vliegticket nodig om het mooiste van Frankrijk te zien — men heeft een RER-kaartje nodig en de bereidheid om bij de eerste halte uit te stappen die niet in de reisgids staat.”
Provins — de middeleeuwse handelsstad die iedereen vergat
In de 12e en 13e eeuw was Provins een van de rijkste steden van Europa — een centrum van de grote champagnebeurzen waar kooplieden uit heel Europa samenkwamen. Vandaag staat het op de UNESCO-lijst en heeft het alle kenmerken van een geweldige bestemming: een perfect bewaard middeleeuws centrum met torens, kelders en een markthal uit de 13e eeuw. Toch weten de meeste Nederlanders niet dat het bestaat. De Tour César — een octagonale donjon van 12e-eeuwse origine — geeft het beste uitzicht over de omgeving. 80 km van Parijs, bereikbaar per trein.
Chantilly — het kasteel dat geen toerist overslaat maar iedereen vergeet
Het Château de Chantilly staat in een meer, omgeven door de grootste parktuinen buiten Versailles, en herbergt de beste verzameling oude meesters van Frankrijk buiten het Louvre. Toch is het een fractie zo druk als Versailles. De Grandes Écuries — de koninklijke stallen, nu een levend paardenmuseum — zijn spectaculairder dan het kasteel zelf. En het Musée Condé heeft schilderijen van Raphaël, Poussin en Ingres in zalen waar men soms de enige bezoeker is.
Chantilly ligt 40 minuten van Parijs per trein. Op een doordeweekse dag buiten het seizoen loopt men er bijna alleen door de tuinen van Le Nôtre — dezelfde die hij ontwierp voor Versailles, maar stiller.
Giverny — de tuinen van Monet op het juiste moment
De tuinen van Claude Monet in Giverny zijn van mei tot juni op hun mooist — en in die maanden ook het drukst bezocht. Het geheim: kom vroeg op een doordeweekse ochtend, direct bij opening. De eerste 45 minuten zijn de tuinen nog rustig genoeg om de waterlelies te zien zoals Monet ze zag — weerspiegeld in het stille water van de vijver, omgeven door Japanse bruggen en hangende wilgen. Na 10 uur is de magie grotendeels verdwenen in het gedrang.
Parijs buiten de top-tien — de onbekende arrondissements
De meeste bezoekers bewegen zich door een kleine driehoek: Eiffeltoren, Notre-Dame, Louvre. Maar Parijs heeft twintig arrondissements — en de mooiste zijn vaak de minst bekende. De Butte-aux-Cailles in het 13e is een oud arbeidersbuurt met kasseien en klimrozen die er uitziet als een dorp in de Provence. Belleville in het 20e heeft de beste straatkunst van Parijs en restaurants uit alle hoeken van de wereld. Het Marais — het 3e en 4e — is bekend maar heeft in zijn binnenplaatsen en verborgen passages nog altijd plekken die geen toeristengids vermeldt.
