Er is geen bewegwijzering. Geen parkeerplaats met uitleg. Er is een onverharde weg door het bos, een veld dat men oversteekt, en dan — plotseling — rijst Commarque op uit het groen. Een verwoest kasteel, half verslonden door klimop en bomen, aan de rand van een dal dat al tienduizend jaar bewoond is.

Maar het echte verhaal begint niet in de middeleeuwen. Onder het kasteel liggen de grotten. Dezelfde rotswand waarop de feodale heren hun toren bouwden, draagt ook de tekeningen van de Cro-Magnonmens. Paarden, bizons, een leeuwin — grisailles van dertigduizend jaar oud, diep in de kalkrots gegrift. Dit is de enige plek in de Dordogne waar prehistorie en middeleeuwen letterlijk op dezelfde steen gebouwd zijn.

Eindeloos bouwen

Het kasteel werd in de honderdjarige oorlog verlaten en sindsdien niet meer bewoond. Een Parijse architect kocht de ruïne in de jaren zeventig en begon, met zijn eigen handen, een restauratie die generaties duurt. Zijn kinderen zetten het werk voort. Er is geen eindpunt bepaald.

Men staat op de kasteelmuur en kijkt uit over het dal van de Beune. Beneden kronkelt de rivier, de akkers liggen geel. En ergens daarboven, in de rotswand, kijken de paarden van dertigduizend jaar geleden nog altijd naar hetzelfde dal. Dat geeft je even te denken.